Na groep 8 van de basisschool (de 6e klas van de vrijeschool) gaan de meeste kinderen naar het voortgezet onderwijs en komen in de brugklas. De Vrije School Den Haag noemt dat geen brugklassen, maar een ‘Middenbouw’ bestaande uit het eerste en tweede leerjaren (klas 7 en klas 8). Op de vrijescholen tellen we net als vroeger in Nederland - en net als in de meeste landen van de wereld - niet in groepen maar in klassen. Het echte leren op school begint na de kleutertijd en daarom start je op een vrijeschool op 6-jairige leeftijd in de eerste klas. Het vrijeschoolleerplan vormt een doorlopende lijn vanuit de basisschool (klas 1) tot aan het eindexamen (klas 10, 11 of 12).
Het eerste leerjaar wordt dus klas 7 genoemd, het tweede leerjaar klas 8, en zo tellen we door tot en met klas 12. Klas 7 en 8 vormen de middenbouw en klas 9 t/m 12 de bovenbouw.
Er zijn middenbouwklassen vwo/havo, havo/mavo en praktisch-vmbo-t. Voor meer informatie over het Praktisch-vmbo-t: zie hoofdstuk 4.
Leerlingen van vrijebasisscholen en reguliere basisscholen komen samen in een klas. In de eerste twee weken van het schooljaar volgen zij een introductieprogramma met activiteiten om elkaar, de school en de stad goed te leren kennen. Hier leggen we de basis voor de sociale structuur van de klas, een belangrijk element in ons vrijeschoolonderwijs. Een themafeest sluit de introductieweken af.
Over het onderwijs aan leerlingen van de 7e klas
Het 12/13-jarige kind gaat in het begin van de middenbouwperiode op ontdekkingsreis. Nieuwe mogelijkheden worden onderzocht, grenzen worden verkend. De verhalen over de twijfel, de angst, vindingrijkheid en doorzettingsvermogen vinden onbewust herkenning bij de middenbouwklasser: de lesstof is ontwikkelingsstof. Daarnaast groeit de belangstelling voor feiten, het analytisch en abstract denken wordt ontwikkeld. Vanuit het denken wordt de wereld bekeken en beoordeeld. In de wiskundeles wordt rekenen wiskunde, het rekenen met letters doet zijn intrede.
Over het onderwijs aan leerlingen van de 8e klas
Het zoeken naar het exacte wordt belangrijk: hoe werkt het? Wat zijn de wetmatigheden? Meningen worden gegeven, de interesse in de ander en de wereld wordt breder en dieper.
In de tekenles worden de exacte en controleerbare wetten en waarnemingen van het tekenen in perspectief geoefend. Bij textiele vormgeving wordt op de naaimachine een kledingstuk gemaakt dat exact meetbaar is. In de biologieles staat het skelet centraal. Hoeveel botten heeft een mens precies? En hoe werken de spieren ten opzicht van elkaar? Bij Nederlands staat de grammatica van de taal centraal: wetmatigheden en regels.
Klassenmentor
Gedurende de twee middenbouwjaren heeft één klas dezelfde klassenmentor. Hierdoor krijgt deze de mogelijkheid om de leerlingen goed te leren kennen en zich een goed beeld te vormen van hun ontwikkeling. De meeste lessen worden in het ‘eigen’ middenbouwlokaal gegeven en de klassenmentor verzorgt ook een groot aantal lessen zelf. Daardoor krijgt deze een goed beeld van de leerlingen in de klas. De klassenmentor kent de thuissituatie en is ook het eerste aanspreekpunt voor de ouders en verzorgers
Werkweken, sport en toneel
3.3.1 Werkweek
De 7e klas gaat aan het eind van het jaar op werkweek in het bos. Een week die in het teken staat van samenwerking en doorzettingsvermogen met daarnaast veel sport, spel en gezelligheid.
3.3.2 Ardennen
In de 8e klas gaan de leerlingen op kamp in de Ardennen op een terrein aan de rivier de Ourthe. Een actieve week van speleologie, sportklimmen, abseilen en kanoën. Sociale vaardigheden komen aan bod evenals het opdoen van kennis over geologie, natuurkunde en aardrijkskunde. Maar het is vooral een gezellige en sportieve week.
3.3.3 Toernooien
Een keer per jaar wordt een voetbal-, volleybal-, softbal- of basketbaltoernooi gehouden.
3.3.4 Toneel
In de 8e klas voeren de leerlingen met hun eigen klas een toneelstuk op.